|
Bellek
Hafızalar
Bilgisayarda çalışmakta olan bir programa ait komutlar ve veriler ile daha
sonra kullanılacak olan sonuç işlemleri hafızalarda saklanır.
İşlemci ihtiyaç duyduğu komutu ilk önce L1 cache hafızada arar. Eğer
işlemcinin aradığı komut burada yoksa L2 cache hafızaya bakılır. Eğer
burada da yoksa sırayla, RAM ve HDD üzerindeki sanal hafıza üzerinde arar.
L1 cache hafıza bunlar içerisinde en hızlı olanıdır ve genellikle
işlemcinin üzerine imal edilir. L2 cache hafıza ise L1 e göre daha yavaş
olmasına rağmen gene de hızı çok yüksektir. Bir kısım işlemcilerde (Celeronların
ilk nesillerinde olduğu gibi) L2 cache hafıza bulmayabilmektedir. Bu
durumda L1 cache hafızaya sığmayan komutlar L2 olmadığı için direkt olarak
daha yavaş olan RAM a yazılmakta ve işlemcinin performansı düşmektedir. L2
cache hafıza genelde işlemcinin yakınındaki yüksek hızlı hafıza
çiplerinden oluşur.
RAM
Günümüz bilgisayarlarında hem okunabilen hem de yazılabilen RAM (Read
Acces Memory – Rastgele Erişimli Hafıza)’ler kullanılır. RAM’ler
birbirinden bağımsız hafıza hücrelerinden oluşur. Her hücrenin çift yönlü
bir çıkışı vardır. Bu çıkış veri yoluna, veri yolu da işlemciye bağlanır
ve işlemci ile RAM arasındaki bilgi alışverişi yapılır. Bu adresleme
yöntemi ile RAM’deki herhangi bir hafıza hücresine istenildiği anda
diğerlerinden bağımsız olarak ulaşılır. Rastgele erişim ifadesi buradan
gelmektedir.
RAM’lerde bilgiye erişim hızı nanosaniyeler ile ifade edilir. Bu hız
ortalama 50-60ns arasındadır. Fakat günümüzde kullanılan RAM’lerde bu hız
8ns ye kadar düşmüştür.
RAM’lerin kapasiteleri 16K’dan başlayıp 512MB’a kadar çıkmaktadır. Günümüz
PC’lerinde ortalama 64MB RAM kullanılmaktadır.
DRAM (Dinamik RAM)
DRAM daha çok kişisel bilgisayarlarda kullanılan bir hafıza türüdür.
DRAM’lerde verilerin saklanması için üzerinde enerji depolayan
kondansatörler kullanılır. Fakat bu kondansatörler zamanla (çok kısa
zamanda) üzerlerindeki enerjiyi kaybederler. Dolayısıyla enerji varken 1
durumunda olan hücre enerji boşalınca 0’a döner. Bu durumda bir
transistörün açılıp kapanması suretiyle sürekli olarak bu enerjinin
tazelenmesi gerekmektedir. Dinamik ifadesi buradan gelmektedir.
SRAM (Statik RAM)
SRAM ’lerde DRAM’lerde olduğu gibi kondansatörler kullanılmaz. Bunun
yerine her hücre için altı adete varan transistör kullanılır. Bu RAM’lerde
bilgiler yüklendikten sonra sabit kalır. Sürekli enerji tazelemesi
gerekmemektedir. Bu tip hafızalar daha pahalıdır. Bu yüzden kişisel
bilgisayarlarda fazla tercih edilmemektedir.
EDRAM (Enhanced DRAM)
Geliştirilmiş DRAM’ler L2 cache hafızada kullanılır. 35 ns. DRAM içerisine
256 bayt 15 ns. SRAM eklenmesi suretiyle oluşturulmuştur. EDRAM aynı
zamanda SRAM bölgeleri, verileri, yavaş olan DRAM bloklarından
toplayabildiklerinden hız kazanır. Veri istendiğinde yavaş olan DRAM 128
bitlik bütün bir bloğu hızlı olan SRAM’ gönderir.
EDO RAM
Anakart ya da video kartında ana hafıza olarak kullanılan EDO RAM ile
CPU-hafıza bant genişliği saniyede 100 MB’dan 200 MB’a çıkarılmıştır. EDO
RAM’ler Pentium işlemcili anakartlarda kullanılmıştır. Pentium II’ler ile
EDO RAM’ler yerini SDRAM’lere bırakmıştır
SDRAM (Senkronize DRAM)
İşlemcilerin hızlanması ile birlikte bu işlemcilerin maksimum seviyede
işlem görebilmeleri için yüksek hızlı RAM’lere ihtiyaç duyulmuştur.
SDRAM’le birlikte işlemci ve RAM birbirine aynı saat hızında
kilitlenirler. Böylece işlemci ve RAM aynı saat hızında senkronize olarak
çalışmaktadır.
Günümüzde kullanılmakta olan 66 MHz., 100 MHz, ve 133 MHz. SDRAM’ler
vardır. Tercih edeceğiniz SDRAM tipi, işlemcinin kullandığı veri yolu saat
hızı ile aynı olmalıdır. Yani 100 MHz. veri yolu kullanıyorsanız. PC 100
SDRAM kullanmanızda fayda vardır.
SGRAM (Senkronize Grafik RAM)
Video adaptörleri ve grafik hızlandırıcılarda kullanılan bir tür DRAM
türüdür.
SGRAM’de SDRAM gibi 100 MH’e kadar CPU saat hızına kendini senkronize
edebilir. Bununla birlikte yoğun grafik işlemleri için bant genişliğini
artırmak amacıyla gizli yazma ve blok yazma gibi bazı teknikleri kullanır.
RDRAM
Kısaca RIMM olarak adlandırılan bu RAM, 100 MHz sınırını aşarak 400 MHz’e
kadar hızlı bir performans sağlamaktadır. Bu RAM çeşidi i810E ve i820
chipsetlerle uyumlu olarak çalışmaktadır.
Bir Rambus DRAM, SDRAM’den çok daha yüksek bir performans sunar.
VRAM (Video RAM)
Video adaptörlerinin kullandığı özel amaçlı hafızalardır. Klasik RAM’in
aksine, VRAM iki farklı aygıta eş zamanlı olarak bağlanabilir. Bu durum
bir monitörün ekran güncellemesi için VRAM’a erişirken bir grafik
işlemcinin de aynı zamanda yeni veriler sunmasına imkan verir. VRAM’ler
DRAM’lerden daha pahalıdır ve daha iyi grafik performansı verirler.
ECC (Error Correction Code)
Bilindiği gibi bilgisayardaki bilgiler 1 ve 0’lardan oluşmaktadır. Bu
değerler bazen ortam hataları, elektronik parazitler veya kötü bağlantılar
gibi sebeplerden değişebilmektedir. Mesela 1 değeri 0’a dönüşebilir. Bu
durum karşısında hatayı düzeltmek için ECC parite biti kullanılır
Kaynak: www.forumturka.net
|
